"۲۱ آبان ۱۳۹۷"

منوی بالا را از قسمت نمایش -> فهرست انتخاب کنید
          به وب سایت  سیویل من  خوش آمدید در این وب سایت سعی شده مطالب مفید در رابطه با رشته عمران و معماری جمع آوری شود سایت در حال بروز رسانی می باشد از صبر و شکیبایی شما سپاسگذاریم

آجر

كليات:

آجر سنگي است ساختگي (مصنوعي) كه نوع رسي آن از پختن خشت (گل شكل داده‌شده) و نوع ماسه آهكي آن از عمل آوردن خشت ماسه آهكي (كه از فشردن مخلوط همگن ماسه سيليسي و آهك در قالب ساخته مي‌شود) با بخار تحت‌فشار زياد به دست مي‌آيد، آجرهاي بتني همانند بلوکه‌ای سيماني تهيه مي‌شوند. آجر رسي عمدتاً از سیلیکات‌های آلومينيوم بوده و آجر ماسه آهكي از سنگ‌دانه‌های ريز سيليسي تشکیل‌شده است كه توسط خميري از جنس سيليكات كلسيم به همديگر چسبيده‌اند. اين آجر معمولاً به رنگ خاكستري است ولي مي‌توان با افزودن رنگ مناسب آن را به رنگ‌های ديگر نيز توليد نمود. آجر به اشكال مكعب مستطيل توپر، سوراخ‌دار، توخالي (مجوف تيغه‌اي و سقفي) و قطعات نازك توليد مي‌شود. از آجر در ساختن ديوارهاي باربر، تيغه‌هاي جداکننده، سقف‌های تیرچه‌بلوک، طاق ضربي بين تیرآهن‌ها و نماي خارجي و داخلي ساختمان‌ها بهره‌گيري مي‌شود.

انطباق با مشخصات و استانداردها:

آجرهاي مصرفي در هر پروژه بايد ازنظر ویژگی‌های فيزيكي، شيميايي و مكانيكي (مانند ابعاد، رنگ و ديگر مشخصه‌ها) با آنچه در نقشه‌ها، دستور كارها، مشخصات فني خصوصي و ساير مدارك پيمان ذکرشده است منطبق باشد. نمونه آجرهاي مصرفي اعم از پشت‌کار و نما، توپر و سوراخ‌دار مجوف تيغه‌اي و سقفي، انواع رسي و ماسه آهكي بايد قبلاً به تصويب دستگاه نظارت برسد.

ویژگی‌های فيزيكي، شيميايي و مكانيكي آجرها و روش آزمايش آن‌ها بايد مطابق استانداردهاي ايراني زير باشد:

ـ استاندارد شماره ۷: آجرهاي رسي (مشتمل بر ویژگی‌های، نمونه‌برداري و روش‌های آزمايش)

ـ استاندارد شماره ۲۹۰۹: استاندارد ویژگی‌های و روش‌های آزمون تيرچه و بلوك سقفي

ـ استاندارد شماره ۹۹۱: آجرنسوز جهت طاقه‌ای قوسي

ـ هر استاندارد ايراني ديگري كه تا زمان انعقاد پيمان درباره آجر تدوين يا تجدیدنظر شود

تا زماني كه استاندارد ايراني در پاره‌اي موارد تدوین‌نشده باشد در درجه اول استانداردهاي ”سازمان بين‌المللي استاندارد ISO“ معتبر خواهد بود و در صورت نبودن استاندارد مذكور به ترتيب استانداردهاي آلماني DIN، بريتانيايي BS و آمريكايي ASTM ملاك عمل قرار خواهد گرفت.

ویژگی‌های و حداقل حدود قابل‌قبول:

آجرهاي رسي:

آجرهاي مصرفي در نما بايد مطابق استاندارد ايراني شماره ۷، عاري از معايب ظاهري مانند ترك‌خوردگي، شوره‌زدگي، آلوئك و نظاير آن باشد. طول، عرض و ضخامت آجرهاي ماشيني بايد به ترتيب ۲±۲۲۰ و ۱±۱۰۵ و ۱±۵۵ میلی‌متر باشد. طول، عرض و ضخامت آجرهاي دستي بايد به ترتيب ۴±۲۱۰ و ۳±۱۰۰ و ۲±۵۵ میلی‌متر باشد. ضخامت آجرهاي نازك نما در هر دو مورد ماشيني و دستي بايد برابر ۱±۳۰ يا ۱±۴۰ میلی‌متر بوده و طول و عرض آن‌ها عيناً مانند آجرهاي ضخيم باشد. لبه آجرها بايد مستقيم و زواياي آن‌ها قائمه و سطوحشان صاف باشد، پيچيدگي در امتداد سطح بزرگ آجر حداكثر ۴ میلی‌متر و در امتداد سطح متوسط آجر تا ۵ میلی‌متر مجاز است. وجود يك ترك عميق در سطح متوسط حداكثر تا عمق ۴۰ میلی‌متر در آجر پشت‌کار بلااشكال هست. طول شكستگي و دندانه‌اي شدن خطوط و زوايا نيز در آجر پشت‌کار نبايد از ۱۵ میلی‌متر تجاوز كند و تعداد آن در هر آجر نبايد از دو عدد بيشتر باشد. در آجرهاي سوراخ‌دار، سوراخ‌ها بايد عمود بر سطح بزرگ آجر و به‌طور يكنواخت در سطح آن توزیع‌شده و جمع مساحت آن‌ها بايد بين (۲۵%) تا (۴۰%) سطح آجر باشد. بعد سوراخ‌های مربع و قطر سوراخ‌های دايره‌اي بايد حداكثر به ۲۶ میلی‌متر محدود شود و ضخامت ديوار بين سوراخ و لبه آجر بيش از ۱۵ میلی‌متر و فاصله بين دو سوراخ بيش از ۱۰ میلی‌متر باشد. وزن ويژه هر دو نوع آجر نبايد از ۷/۱ و وزن فضايي آن‌ها از ۳/۱ گرم بر سانتيمتر مكعب كمتر شود. حداقل تاب فشاري آجرهاي دستي ۸۰ و ماشيني پر مقاومت ۱۷۵ و ماشيني متوسط ۱۲۵ و ماشيني كم مقاومت ۸۵ كيلوگرم بر سانتيمتر مربع استانداردشده است و تاب فشاري آجرهاي مصرفي نبايد از اين حدود كمتر باشد. ضخامت تيغه‌هاي آجر مجوف ديواري و بلوك سفالي سقفي حداقل ۸ و رو اداری و ابعاد آن‌ها ۴± میلی‌متر مي‌باشد.

آجرهاي مصرفي بايد در برابر يخبندان پايدار بوده و در آزمايش يخزدگي دچار خرابی‌های ظاهري مانند ورقه شدن، ترك خوردن و خرد شدن نشوند. درصد وزني جذب آب ۲۴ ساعته آجرهاي ماشيني نبايد از ۱۶ و در مورد آجرهاي دستي از ۲۰ بيشتر شده و در هر دو نوع آجر از ۸ كمتر باشد. آجرهاي توخالي تيغه‌اي و سقفي و قطعات نازك آجري مورد مصرف در نماسازي (به ابعاد تقريبي ۲۰×۴۰×۲۰۰ يا ۲۰×۳۰×۲۰۰ میلی‌متر يا قطعات نازك آجري نما به ضخامت حدود ۲۰ میلی‌متر با نقش چند آجر بندكشي شده) حداقل بايد داراي مشخصات آجرهاي ماشيني با مقاومت متوسط مندرج در استاندارد ايراني شماره ۷ باشند. مصرف آجر غيراستاندارد در صورتي مجاز است كه استفاده از آن در مشخصات و نقشه‌ها پیش‌بینی‌شده و نمونه آن به تصويب دستگاه نظارت رسيده باشد و دست‌کم داراي ویژگی‌های زير باشد:

الف:  كاملاً پخته و يكنواخت و سخت باشد و در برخورد با آجر ديگر صداي زنگ‌دار ايجاد كند.

ب:   تاب فشاري آن دست‌کم (۸۰%) مقادير مندرج در استاندارد ايراني شماره ۷ باشد.

ج:    جذب آب آن در حدود مقادير تعیین‌شده در استاندارد باشد، در غير اين صورت مصرف آن فقط در اجزائي از ساختمان كه در معرض رطوبت قرار نمي‌گيرند مجاز است.

د:     آجر مصرفي در نما بايد داراي شكل، نقش و رنگ موردنظر طراح بوده و رو اداری ابعاد آن حداكثر، (۳۰%) بيش از هواداری‌های مندرج در استاندارد ايراني شماره ۷ باشد.

هـ:   آجر مورد مصرف در اقلیم‌های سرد بايد در برابر يخبندان مقاومت موردنظر را داشته باشد.

و:     مصرف تكه آجر شامل سه قد ( آجر)، نيمه ( آجر)، چارك ( آجر) و كلوك (پاره‌آجر) در قسمت‌های دروني و پشت‌کار و نيز در مکان‌هایی كه مصرف آجر درست مقدور نيست مجاز مي‌باشد.

ز:     مصرف آجرهاي ترك‌دار، کج‌ومعوج، گود و برجسته كه انحنا، گودي و برجستگي آن‌ها از ۵ میلی‌متر تجاوز نكند مشروط بر اينكه تعداد آن‌ها از (۲۰%) كل آجرها بيشتر نشود بلااشكال است. مصرف آجرهاي نما كه داراي آلوئك يا ترك باشند، تنها در پشت‌کار مجاز خواهد بود. مصرف آجرهاي كهنه درصورتی‌که مطابق مشخصات بوده و كاملاً تميز شده باشد مانعي ندارد، ولي بهتر است به همراه آجرهاي نو و در پشت‌کار از آن‌ها استفاده شود.

آجرهاي نسوز:

آجرهاي نسوز مورد مصرف در ساختمان معمولاً از خاک‌های نسوز تهيه مي‌شوند. اين آجرها علاوه بر دارا بودن مشخصات آجرهاي معمولي بايد گرماي ۱۵۸۰ درجه سلسيوس را بدون آنكه خميري شوند و از شكل بيفتند، تحمل كنند. مقاومت آجرنسوز دست‌کم بايد ۱۶ مگا پاسکال (حدود ۱۶۰ كيلوگرم بر سانتيمتر مربع) باشد. آجرهاي نسوز مصرفي در كارهاي تأسيساتي مانند دیگ‌های آب گرم و بخار، تابع شرايط ویژه مربوط به خود خواهند بود.

آجرهاي بتني:

آجرهاي بتني بايد با شرايط مندرج در مشخصات بلوک‌های بتني مطابقت داشته باشند.

آجرهاي ماسه آهكي:

آجرهاي ماسه آهكي معمولاً به‌صورت توپر و سوراخ‌دار به ابعاد حدود آجر رسي يا مضاربي از آن با ملحوظ داشتن ضخامت ملات ساخته مي‌شوند. رو اداری طولي و عرضي اين آجرها ۵/۲± و براي ضخامت ۲± میلی‌متر مي‌باشد. آجرهاي ماسه آهكي در قطعات نازك و باضخامت كم براي مصرف در نماسازي نيز توليد مي‌شود. ويژگي آجرهاي ماسه آهکی بستگي به جنس مواد خام، نحوه قالب‌گيري، دما و مدت پخت آن‌ها دارد. گروه‌بندي آجرهاي ماسه آهكي برحسب تاب فشاري آن‌ها صورت مي‌گيرد. حداقل ميانگين تاب فشاري آجرهاي كم مقاومت بايد ۵/۷، آجرهاي با تاب متوسط ۱۰ و آجرهاي پر مقاومت ۱۵ و آجرهاي ممتاز ۲۰ مگا پاسکال (هر مگا پاسکال حدوداً ۱۰ كيلوگرم بر سانتيمتر مربع است) و ميانگين تاب خمشي آن‌ها به ترتيب بايد ۸/۱، ۲/۲، ۸/۲ و ۴/۳ مگا پاسکال باشد. ضريب تغييرات مقاومت نسبت به ميانگين نبايد براي آجر ممتاز از (۲۰%) و ساير انواع از (۳۰%) تجاوز نمايد. آجر ماسه آهكي بايد ۱۵ دوره يخبندان تا ۱۵ درجه زير صفر و آب شدن را تحمل كند. كاهش نسبي مجاز تاب فشاري پس از آزمايش يخ زدن نبايد بيش از (۲۰%) باشد. وزن فضايي آجر ماسه آهكي به تاب فشاري آن بستگي دارد و براي آجرهاي كم مقاومت، متوسط، پر مقاومت و ممتاز، به ترتيب نبايد از ۵/۱،۷/۱، ۹/۱ و ۱/۲ گرم بر سانتيمتر مكعب كمتر شود. جمع شدگی ناشي از خشك شدن آجرهاي ماسه‌ آهكي ممتاز نبايد از (۵/۲%) و در مورد ساير آجرها از (۵/۳%) بيشتر شود. ظاهر آجرهاي ماسه آهكي بايد تميز، يكنواخت و عاري از ترك و حفره و مواد خارجي مانند خاك و آهك و مواد آلي گياهي باشد. جذب آب آجر ماسه آهكي در ۲۴ ساعت نبايد از (۸%) كمتر و از (۲۰%) بيشتر شود.

 

مصالح نصب و ملاتها:

دوغاب‌ها و ملاتها:

براي دوغاب‌ها و ملاتهاي آجركاري و بندكشي به فصل مربوطه مراجعه شود.

اتصالات و بستها:

مصالح نصب آجرهاي نازك و اتصالات و بستهاي فلزي كه در ديوارهاي دوجداره و نظاير آن به كار مي‌رود، بايد فلز زنگ نزن باشد و يا تمام قسمت‌های آن در داخل ملات يا دوغاب قرار گيرد تا از زنگ‌زدگی آن‌ها جلوگيري به عمل آيد. اتصالات غیرفلزی به لحاظ دوام و استحكام بايد قبلاً به تصويب دستگاه نظارت برسد.

حمل‌ونقل و نگهداري:

بارگيري، حمل و باراندازي انواع آجر بايد با دقت انجام شود به‌نحوی‌که ضايعات به حداقل ممكن برسد. آجرها و بلوک‌ها بايد در محل تميز و سرپوشيده به‌طور جدا از هم دسته‌بندی‌شده و از تماس آن‌ها با خاك، مواد مضر، رطوبت و يخ و برف جلوگيري شود. آزمايش نمونه‌هاي گرفته‌شده از آجر در كارخانه و كارگاه بايد منطبق با ویژگی‌های موردنظر در مشخصات كار باشد.

 

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید