"۲۱ آبان ۱۳۹۷"

منوی بالا را از قسمت نمایش -> فهرست انتخاب کنید
          به وب سایت  سیویل من  خوش آمدید در این وب سایت سعی شده مطالب مفید در رابطه با رشته عمران و معماری جمع آوری شود سایت در حال بروز رسانی می باشد از صبر و شکیبایی شما سپاسگذاریم

سیمان

مواد چسباننده:

تعاريف:

واژه سيمان يا سيمنت در معني كلي، بر هر يك از مواد گوناگوني كه براي چسباندن اجسام مختلف به كار مي‌رود، اطلاق مي‌شود و به مفهوم عنصر يا عامل پيوند دهنده يا چسباننده نيز آمده است. چسباننده‌هاي ساختماني شامل گچ، آهك، قير، سيمان پرتلند، بتانه‌ها و مانند اينها مي‌شود كه مي‌توان آنها را به دو گروه كلي چسباننده‌هاي آبي (يا هيدروليك) و چسباننده‌هاي هوايي تقسيم‌بندي نمود. گروه اول چسباننده‌هايي هستند كه با آب تركيب مي‌شوند، دوغابشان در هوا و در آب سفت و سخت مي‌شود و در آب پايدار و سخت مي‌مانند. به اين ترتيب با وجود اينكه گچ در نتيجه تركيب با آب سفت و سخت مي‌شود و براي گرفتن و سخت شدن به هوا نيازي ندارد، به علت اينكه محصول به دست آمده قابليت دوام طولاني در برابر آب را ندارد و به مرور در آن حل مي‌شود، جزو گروه چسباننده‌هاي آبي قرار نمي‌گيرد. چسباننده‌هاي هوايي براي گرفتن و سفت و سخت شدن و سخت ماندن به هوا نياز دارند. گرچه ملات آهك هوايي پس از سخت شدن در برابر آب پايدار است، ولي چون براي سفت و سخت شدن به دي‌اكسيدكربن هوا نياز دارد، از چسباننده‌هاي هوايي به شمار مي‌رود.

سيمان:

در اين بخش، راجع به سيمانهاي آبي طبيعي و مصنوعي كه در ساختن بتن و ملاتهاي سيماني مصرف مي‌شوند بحث خواهد شد. مواد اصلي تشكيل دهنده سيمانهاي آبي عبارتند از: آهك، سيليس، آلومين و اكسيد آهن.

سيمان پرتلند مصنوعي:

از مهمترين سيمانهاي هيدروليك مصنوعي، سيمان پرتلند است. سيمان پرتلند فرآورده‌اي است كه از اختلاط سنگ آهك و خاك رس به نسبت وزني حدود ۳ به ۱ تا ۴ به ۱ (بسته به تركيب شيميايي آنها)، آسياب كردن مخلوط به روشهاي تر يا خشك، همگن كردن مواد خام، پختن مواد در كوره تا مرز عرق كردن سطح دانه‌ها و چسبيدن آنها به يكديگر به شكل جوش يا كلينكر، سرد كردن و آسياب كردن كلينكر با كمي سنگ گچ به دست مي‌آيد.

انواع سيمان پرتلند در استاندارد ايران به پيروي از استاندارد آمريكايي ASTM به شرح زير است:

سيمان نوع ۱

سيمان پرتلند معمولي در كارهاي معمولي و عمومي نظير ساختن اسكلتهاي بتن‌آرمه، پلها، قطعات پيش‌ساخته بتن‌آرمه، جدول خيابانها، ملاتها، اندودها و پي ساختمانهايي كه امكان حمله سولفاتها وجود ندارد مصرف مي‌شود.

 

سيمان نوع ۲

سيمان نوع ۲ يا سيمان اصلاح شده در برابر حمله سولفاتها از سيمان معمولي مقاوم‌تر است و در مواردي كه آب زيرزميني حاوي كمي سولفات است مصرف مي‌شود. به علاوه چون گرمازايي اين نوع سيمان هنگام آبگيري كمتر از سيمان معمولي است، در بتن‌ريزيهاي حجيم (جسيم) و بتن‌ريزي در هواي گرم نيز به مصرف مي‌رسد.

 

سيمان نوع ۳

سيمان نوع ۳ يا سيمان خيلي زودگير را در مواقعي كه بارگذاري بايد مدتي كوتاه بعد از بتن‌ريزي صورت گيرد يا بخواهند قالبها را زودتر بردارند يا به هنگام بتن‌ريزي در هواي سرد به مصرف مي‌رسانند.

 

سيمان نوع ۴

سيمان نوع ۴ يا سيمان كم حرارت غالباً در بتن‌ريزيهاي حجيم به ويژه در فصول گرم به مصرف مي‌رسد.

 

سيمان نوع ۵

سيمان نوع ۵ يا سيمان ضد سولفات، براي مصرف در بخشهايي از ساختمان كه شديداً در معرض حمله سولفاتها باشد، مناسب است.

در حال حاضر كارخانه‌هاي ايران سيمانهاي انواع ۱ و ۲ و ۵ را توليد مي‌كنند و براي توليد انواع ديگر سفارش مي‌پذيرند. در استاندارد آمريكايي ASTM انواع IA و IIA و IIIA نيز وجود دارد كه به ترتيب همانند سيمانهاي نوع I و II و III مي‌باشند، با اين تفاوت كه حاوي مواد افزودني حباب‌ساز مي‌باشند. اين سيمانها تاكنون در ايران استاندارد و توليد نشده‌اند.

سيمانهاي سفيد و رنگي:

تركيب شيميايي سيمان سفيد همانند سيمان پرتلند معمولي است با اين تفاوت كه با انتخاب مواد اوليه مناسب، از ورود مواد رنگي نظير اكسيدهاي آهن و منيزيم و غيره به فرايند ساخت جلوگيري مي‌شود. براي ساختن سيمانهاي رنگي، مواد رنگي معدني بي‌اثر شيميايي را به سيمان مي‌افزايند. با سيمان پرتلند معمولي نيز مي‌توان فقط سيمانهاي رنگي قرمز، قهوه‌اي و سياه ساخت. سيمانهاي سفيد و رنگي بيشتر براي كارهاي تزئيني مصرف مي‌شوند. رنگ سيمان بايد در برابر عوامل جوي و نور پايدار باشد. مواد رنگي متداول عبارتند از اكسيد آهن براي رنگهاي قرمز، زرد، قهوه‌اي و سياه، اكسيد منگنز براي رنگهاي سياه و قهوه‌اي، اكسيد و هيدروكسيد كرم براي رنگ سبز، آبي كبالت براي رنگهاي آبي، اولترامارين براي رنگ سرمه‌اي، دوده براي رنگ سياه، كهرباي خام و سوخته براي رنگ قهوه‌اي و گل اخرا براي رنگ زرد. ميزان رنگ حدود (۵%) تا (۱۰%) وزني سيمان است.

سيمانهاي طبيعي:

واژه سيمان طبيعي به دو نوع سيمان اطلاق مي‌شود:

الف:  سيمانهايي كه از پختن سنگهاي سيماني موجود در طبيعت به دست مي‌آيد. تركيب اين نوع سيمانها مشابه پرتلند معمولي و ويژگي آنها بستگي به تركيب سنگ طبيعي آن دارد. درجه پخت اين سيمانها كمتر از سيمان پرتلند بوده و تركيب شيميايي آنها نزديك به آهكهاي آبي است.

ب:   سيمانهايي كه از تركيب گردهاي باقيمانده آتشفشاني يا رسوبهاي دياتومه يا آب آهك به دست مي‌آيند. خاكسترها، پوكه سنگها و كف سنگهاي آتشفشاني كه سيليس آنها غير بلوري مي‌باشد، به تنهايي خاصيت چسبانندگي ندارند، ولي گرد نرم آنها چه به شكل طبيعي و چه به صورت عمل‌آورده، با آهك واكنش داشته و تشكيل تركيباتي را مي‌دهند كه خاصيت چسبانندگي دارد و در آب پايدارند، بنابراين نوعي سيمان هيدروليكي به حساب مي‌آيند. قبل از اختراع سيمان پرتلند مصنوعي، روميها، يونانيها و ساكنين اروپاي شمالي ساختمانهاي دريايي و آبي را با مخلوطي از سيمانهاي طبيعي و گرد آهك، شكفته مي‌ساختند. بهترين و مشهورترين پوكه سنگ از ناحيه پوزولي واقع در نزديكي خليج ناپل استخراج شده و پوزولان ناميده مي‌شود، به اين علت كلمه پوزولان به تمام موادي كه داراي سيليس اكتيو بوده و قادر به تركيب با آهك هيدراته و سخت شدن باشند، اطلاق مي‌گردد. تراس پوكه سنگ ديگري است كه مخلوط آن با دوغاب آهك در شمال اروپا مصرف مي‌شد. در ايران تاكنون مواد پوزولاني اكتيوي در جاجرود، هراز، دره لومار، تفتان، بستان‌آباد، سبلان و ممقان آذرشهر يافت شده و مطالعاتي روي آنها انجام گرديده است. براي سيمانهاي طبيعي ايران استانداردي به نام ”گرد تراس“ تدوين شده است.

سيمانهاي آميخته:

جزء اصلي اين سيمانها كلينكر سيمان پرتلند است. همراه كلينكر مواد پوزولاني طبيعي يا مصنوعي يا مواد افزودني ويژه‌اي آميخته و آسياب مي‌شود، عمده اين سيمانها به شرح زير است:

ـ سيمان پرتلند پوزولاني

اين سيمان از اختلاط كامل گرد سيمان پرتلند و پوزولان طبيعي و يا مخلوط كردن كلينكر سيمان پرتلند و پوزولان و سپس آسياب كردن مخلوطي از اين دو با كمي سنگ گچ به دست مي‌آيد، درصد پوزولان معمولاً در مخلوط بين (۱۵%) تا (۴۰%) است.

ـ سيمان پرتلند روباره آهن‌گدازي

اين سيمان از آسياب كردن حدود (۵%) تا (۸۵%) كلينكر سيمان پرتلند به همراه (۹۵%) تا (۱۵%) سرباره كوره آهنگدازي (كه سريعاً سرد شده) با كمي سنگ گچ به دست مي‌آيد. درصد سرباره در كشورهاي مختلف متفاوت است. در ايران با افزودن حدود   (۱۵%) تا (۲۰%) سرباره ذوب آهن اصفهان به كلينكر سيمان پرتلند در كارخانه سيمان سپاهان، سيمان سرباره ساخته مي‌شود.

هر دو نوع سيمان پرتلند پوزولاني و پرتلند روباره، بسته به مقدار مواد پوزولاني و سرباره، كم و بيش در برابر سولفاتها پايدارند و بتن ساخته شده با آنها خلل و فرج و نفوذپذيري كمتري دارد. اين دو نوع سيمان در مقايسه با سيمان پرتلند معمولي ديرگيرتر بوده و گرماي آبگيري آنها نيز كمتر است.

ـ سيمان بنايي

سيمان بنايي سيماني است كه در بيشتر كشورهاي صنعتي به منظور مصرف در ملاتها و كارهاي بنايي ساخته مي‌شود. اكثر كارخانه‌ها فرمول خاص خود را براي ساختن اين سيمان رعايت كرده و آن را مخفي نگه مي‌دارند و منتشر نمي‌كنند. اين سيمان معمولاً از مخلوط كردن حدود (۵۰%) كلينكر سيمان پرتلند و حدود (۴۵%) گرد سنگ آهك مرغوب و قدري سنگ گچ و برخي مواد افزودني با مقاومت كمتر از سيمان پرتلند ولي داراي خواص مطلوب جهت كارهاي بنايي ساخته مي‌شود. بعضي سيمانهاي بنايي، آميخته‌اي از سيمان پرتلند و آهك مرده و مواد افزودني هستند.

سيمانهاي ويژه ديگري نظير سيمان چاه نفت، سيمان برقي، سيمان سوپر سولفات، سيمان منبسط شونده، سيمان با گيرش تنظيم شده، سيمان با ماده حباب‌ساز، سيمان آب‌بند كننده، سيمان پلاستيك (خميري)  ، نيز وجود دارد كه از بحث پيرامون آنها خودداري مي‌شود.

انطباق با مشخصات و استانداردها:

سيمانهاي مورد مصرف در هر پروژه بايد از نظر ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي و مكانيكي و مشخصه‌هاي ظاهري با آنچه در نقشه‌ها، مشخصات فني خصوصي، دستور كارها و ديگر مدارك پيمان ذكر شده است منطبق باشد، نوع سيمان در هر قسمت از پروژه و در هر بخش از ساختمان بايد قبلاً به تصويب دستگاه نظارت برسد. ويژگيهاي فيزيكي، شيميايي و مكانيكي سيمانها و روشهاي آزمايش آنها بايد مطابق استانداردهاي ايراني زير باشد:

ـ استاندارد شماره ۳۸۹ : تعيين ويژگيهاي سيمان پرتلند (قسمت اول)

ـ استاندارد شماره ۳۹۰ : تعيين نرمي سيمان پرتلند (قسمت دوم)

ـ استاندارد شماره ۳۹۱ : تعيين انبساط سيمان پرتلند (قسمت سوم)

ـ استاندارد شماره ۳۹۲ : تعيين زمان گيرش سيمان پرتلند (قسمت چهارم)

ـ استاندارد شماره ۳۹۳ : تعيين تاب فشاري و تاب خمشي سيمان پرتلند (قسمت پنجم)

ـ استاندارد شماره ۳۹۴ : تعيين هيدراتاسيون سيمان پرتلند (قسمت ششم)

ـ استاندارد شماره ۹۸۹ : گرد تراس

ـ استاندارد شماره ۱۶۹۲ : تجزيه شيميايي سيمان ـ اندازه‌گيري عناصر اصلي سيمان پرتلند

ـ استاندارد شماره ۱۶۹۳ : تجزيه شيميايي سيمان ـ اندازه‌گيري عناصر فرعي سيمان پرتلند

ـ استاندارد شماره ۱۶۹۴ : تجزيه شيميايي سيمان ـ اندازه‌گيري عناصر گوگرد به صورت سولفور

ـ استاندارد شماره ۱۶۹۵ : تجزيه شيميايي سيمان ـ اندازه‌گيري عناصر اكسيد سديم و اكسيد پتاسيم

ـ استاندارد شماره ۳۴۳۲ : ويژگيهاي سيمان پوزولاني

ـ استاندارد شماره ۳۵۱۷ : ويژگيهاي سيمان سرباره‌اي

ـ استاندارد شماره ۳۵۱۶ : ويژگيهاي سيمان بنايي

ـ استاندارد شماره ۴۲۲۰ : ويژگيهاي سيمان پرتلند آهكي

ـ استاندارد شماره ۲۹۳۱ : ويژگيهاي سيمان پرتلند سفيد

ـ استاندارد شماره ۴۰۵ : ويژگيهاي سيمان پنبه نسوز

ـ استاندارد شماره ۹۹۰ : سيمان تراس

ـ استاندارد شماره ۲۷۶۱ : آيين كاربرد حفاظت و انبار كردن سيمان در كارگاه ساختماني

ـ هر استاندارد ايراني ديگري كه تا زمان انعقاد پيمان درباره‌ي سيمان، تدوين يا تجديد نظر شود.

تا زماني كه استاندارد ايراني در برخي موارد تدوين نشده باشد، در درجه اول استانداردهاي ”سازمان بين‌المللي استاندارد ISO “ معتبر خواهد بود و در صورت نبودن استاندارد مزبور به ترتيب استانداردهاي آمريكايي ASTM ، آلماني DIN ، بريتانيايي BS ، ژاپني JIS و شوروي سابق GOST ملاك عمل قرار خواهد گرفت.

ويژگيها و حداقل حدود قابل قبول:

سيمانهاي مصرفي در هر پروژه بايد با شرايط اقليمي، شرايط رويارويي و موقعيت عضو يا قطعه ساختماني سازگاري داشته باشد. ويژگيهاي شيميايي انواع سيمان پرتلند بايد مطابق با جدول ۲-۷-۲-۶ (الف) و ويژگيهاي فيزيكي آنها مطابق جدول شماره ۲-۷-۲-۶ (ب) باشد. به علاوه سيمانها بايد با مندرجات آيين‌نامه بتن ايران انطباق داشته و الزامات آن را پاسخگو باشند.

سيمانهاي مناسب براي مصارف گوناگون:

براي مصارف مختلف و شرايط متنوع مي‌توان سيمانهايي انتخاب نمود كه در جدول ۲-۷-۲-۷ آمده است. بديهي است اين جدول جنبه راهنما داشته و قبل از اقدام و اخذ تصميم قطعي در هر مورد بايد آزمايشهاي لازم، زير نظر دستگاه نظارت صورت گيرد.

جدول شماره ۲-۷-۲-۶ (الف) ويژگيهاي شيميايي انواع سيمان پرتلند (مقادير بر حسب درصد وزني سيمان)

انواع ويژگيها
۵ ۴ ۳ ۲ ۱
مقدار اکسيد سيليسيوم           SiO2                      حداقل
-/۶ مقدار اکسيد آلومينيوم          Al2O3                     حداکثر
۵/۶ -/۶ مقدار اکسيد آهن               Fe2O3                      حداکثر
-/۴ -/۵ -/۵ -/۵ -/۵ مقدار اکسيد منيزيم              MgO                     حداکثر
          مقدار انيدريد سولفوريک         SO3
۳/۲ ۲/۲ -/۳ ۵/۲ ۵/۲ الف- اگر C3A  (۸%) يا کمتر باشد                   حداکثر
-/۴ -/۳ ب- اگر C3A بيش از (۸%) باشد                      حداکثر
-/۳ ۵/۲ -/۳ -/۳ -/۳ افت سرخ شدن                                               حداکثر
۷۵/۰ ۷۵/۰ ۷۵/۰ ۷۵/۰ ۷۵/۰ باقيمانده نامحلول                                            حداکثر
-/۳۵ سيليکات تري کلسيم           C3S                        حداکثر
-/۴۰ سيليکات دي کلسيم            C2S                        حداقل
-/۷ -/۱۵ -/۸ آلومينات تري کلسيم           C3A                        حداکثر
-/۵۸                           C3S +  C3A                       حداکثر
          تترا کلسيم آلومينوفريت به علاوه دو برابر
-/۲۰ _ _ _ _ آلومينات تري کلسيم (۲C3A +C4AF )                   حداکثر

جدول شماره ۲-۷-۲-۶ (ب) ويژگيهاي فيزيكي انواع سيمان پرتلند

انواع ويژگيها
۵ ۴ ۳ ۲ ۱
          الف – نرمي – حداقل سطح مخصوص بر حسب سانتيمتر مربع بر گرم
۲۶۰۰ ۲۶۰۰ ۲۶۰۰ ۲۶۰۰      به وسيله دستگاه بلن
۱۰      به وسيله دستگاه لوشاتوليه
۸۰% ۸۰% ۸۰% ۸۰%   ب- حداکثر انبساط – به وسيله اتوکلاو
          ج- گيرش- به وسيله سوزن ويکا
۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۵ ۴۵      گيرش ابتدايي بر حسب دقيقه نبايد کمتر باشد از:
۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۲ ۱۲      گيرش نهايي بر حسب ساعت نبايد بيشتر باشد از:
          د- تاب فشاري

حداقل مقاومت ملات سيمان با ماسه استاندارد (که طبق قسمت پنجم استاندارد سيمان پرتلند تهيه و آزمايش مي‌شود) بايد با توجه به شرايط عمل‌آوري و سن بتن معادل مقادير زير (بر حسب مگاپاسکال) باشد.

۵/۱۲      يک روز در هواي مرطوب
۰/۲۴ ۰/۸ ۵/۹      يک روز در هواي مرطوب و ۲ روز زير آب
۵/۱۲ ۰/۷ ۰/۲۵ ۵/۱۷      يک روز در هواي مرطوب و ۶ روز زير آب
۰/۲۷ ۰/۱۸ ۵/۳۱ ۵/۳۱      يک روز در هواي مرطوب و ۲۷ روز زير آب
          هـ- تاب خمشي

حداقل مقاومت ملات سيمان با ماسه استاندارد (که طبق قسمت پنجم استاندارد سيمان پرتلند تهيه و آزمايش مي‌شود) بايد با توجه به شرايط عمل‌آوري و سن بتن معادل مقادير زير (بر حسب مگاپاسکال) باشد.

۳۵      يک روز در هواي مرطوب
۵۵ ۱۵ ۲۰      يک روز در هواي مرطوب و ۲ روز زير آب
۳۰ ۲۵ ۳۵ ۳۰      يک روز در هواي مرطوب و ۶ روز زير آب
۵۰ ۴۵ ۵۰ ۱۰      يک روز در هواي مرطوب و ۲۷ روز زير آب
          و- حداکثر گرماي آبگيري بر حسب گالري بر گرم:
۷۰      ۷ روزه
۸۰      ۲۸ روزه

به علاوه سيمانها بايد با مندرجات آيين‌نامه بتن ايران انطباق داشته و الزامات آن را پاسخگو باشند.

جدول ۲-۷-۲-۷

نوع سيمان مناسب موارد مصرف
سيمان پرتلند معمولي (نوع ۱) کارهاي معمولي و عمومي شامل اسکلتهاي بتن‌آرمه، پلها، قطعات پيش‌ساخته بتن‌آرمه، جدول و فرش کف خيابانها ملاتها و اندودها و پي ساختمانهايي که در معرض حمله سولفاتها نباشند.
سيمان سفيد و رنگي ملاتها و اندودهاي سيماني تزئيني بتنهاي نمايان
سيمان پرتلند نوع ۲، سيمان پرتلند- سرباره (با (۱۵%) تا (۲۵%) سرباره) و سيمان پرتلند- پوزولاني (با (۱۵%) تا (۲۵%) پوزولان) کارهاي جسيم (يا حجيم) مانند سدهاي وزني، کارهايي که در معرض حمله ضعيف سولفاتها قرار دارند و بتن‌ريزي و اندودکاري در هواي گرم
سيمان پرتلند نوع ۳ بتنهاي با مقاومت زودرس، مواردي که قالب برداري زودتر از موعد مقرر مورد نظر است، بتن‌ريزي، بنايي و اندودکاري در هواي سرد
سيمان پرتلند نوع ۴ بتن‌ريزي و اندودکاري در هواي گرم، کارهاي بتن حجيم که در معرض حمله سولفاتها نباشند.
سيمان پرتلند سرباره (با بيش از (۲۵%) سرباره) مقابله با سولفاتهاي قوي
سيمان پرتلند پوزولاني (با بيش از (۲۵%) پوزولان)
سيمان پرتلند نوع ۵، سيمان سوپر سولفات
سيمان پرتلند سرباره (با بيش از (۵۰%) سرباره) مقابله با سولفاتهاي قوي به همراه يون کلر، مقابله با واکنش سنگدانه‌ها و ساخت بتن متراکم با نفوذپذيري کم
سيمان پرتلند پوزولاني ( با بيش از (۴۰%) پوزولان)
سيمان بنايي، سيمان آهکي- پوزولانيو سيمان آهکي – سرباره کارهاي بنايي، ملاتها و اندودها در شرايط عادي

حمل و نقل و نگهداري:

سيمان به دو صورت فله و پاكتي به فروش مي‌رسد. در هر دو حال مشخصات انواع سيمان به صورت برچسب روي محموله درج مي‌گردد. بارگيري، حمل و تخليه انواع سيمانها بايد با دقت صورت گيرد و از اثر باران و رطوبت بر آنها جلوگيري شود. ظروف حمل سيمان فله (بونكرها) بايد پس از تخليه تميز شوند تا براي محموله بعدي ايجاد آلودگي نكنند. برچسب مشخصات سيمان بايد روي سيلوي سيمان در كارگاه چسبانده شود. انبار كردن سيمان امري بسيار مهم و حساس است و از اين رو رعايت نكات خاصي در انبار كردن سيمان در كارخانه قبل از فروش و در كارگاهها قبل از مصرف ضرورت دارد. رطوبت عامل خطرناكي براي سيمان است و بايد سيمان را در برابر آن حفاظت نمود. رطوبت موجود در هوا به تدريج باعث گرفتن سيمان و توليد كلوخه مي‌شود و گاهي اوقات كلوخه‌ها به حدي سخت مي‌شوند كه نمي‌توان آنها را با فشار انگشتان خرد كرد. سيمان حاوي اين كلوخه‌هاي سخت شده را نمي‌توان براي كارهاي ساختماني به مصرف رساند، زيرا علاوه بر ديرگير شدن سبب كاهش مقاومت بتن و ملات نيز مي‌شوند. در كارگاههايي كه كارهاي پراكنده دارند و مقادير كم سيمان در نقاط مختلف مورد نياز است، كيسه‌هاي سيمان اجباراً بايد در فضاي باز انبار شوند. در اين صورت كف محلي كه سيمان روي آن چيده شود، بايد خشك و دست كم ۱۰ سانتيمتر از اطراف خود بالاتر باشد. استفاده از تخته و آجر براي بالا آوردن بستر و ورقه‌هاي پلاستيكي براي خشك نگه داشتن كف مفيد، است. كيسه‌هاي چيده شده بر روي هم بايد مطابق شكل ۲-۷-۲-۸ (الف) با روكش برزنتي يا پلاستيكي پوشيده شده و لبه‌هاي پوشش به اندازه كافي هم پوشاني داشته باشند و در بالا و اطراف، اجسام سنگيني مانند آجر يا سنگ روي آنها قرار داده شود. در هر حال نگهداري سيمان به اين ترتيب نبايد براي مدت طولاني ادامه داشته باشد. در كارهاي بزرگتر كه قرار است سيمان پاكتي مصرف شود، كيسه‌هاي سيمان بايد در انبارهاي مخصوصي نگهداري شوند. سقف، ديوار و كف انبار بايد كاملاً نم‌بندي شده و كيسه‌هاي سيمان به فاصله دست كم ۳۰ سانتيمتر از ديوار چيده شوند. حداكثر ارتفاع كيسه‌ها ۵/۱ متر و پهناي رديف كيسه‌هاي چيده شده پهلوي هم ۳ متر است.

 

شكل ۲-۷-۲-۸ (الف)

انبار كردن كيسه‌ها بايد به نحوي باشد كه دستيابي به هر محموله براي مصرف و بازرسي يا آزمايش آسان باشد. كيسه‌هايي كه زودتر وارد انبار شده‌اند، بايد زودتر از بقيه به مصرف برسند. درهاي انبار به ويژه در نقاط مرطوب بايد به نحو مناسبي بسته شده و بسته بماند، چيدن كيسه‌ها نزديك به هم و پوشاندن آنها با ورقه‌هاي پلاستيكي نيز اقدام مفيدي است در شكل ۲-۷-۲-۸ (ب) نحوه انبار كردن سيمان در فضاي بسته نشان داده شده است. نگهداري سيمان فله فقط در سيلو مجاز است، هنگام تغيير نوع سيمان، سيلوها بايد كاملاً تميز شوند. نگهداري و ذخيره سيمان در نقاطي كه رطوبت نسبي هوا از (۹۰%) بيشتر باشد، نبايد در كيسه بيش از ۶ هفته و در سيلوهاي مناسب از ۳ ماه تجاوز كند، در صورت تجاوز از مهلتهاي ياد شده، سيمان بايد قبل از مصرف آزمايش شود. سيماني كه براي مدت زيادي انبار شود، ممكن است به صورت كلوخه‌هاي فشرده در آيد. اين‌گونه سيمان را مي‌توان با غلتاندن كيسه‌ها روي كف اصلاح نمود. چنانچه با يك بار غلتاندن كلوخه‌ها باز شود، سيمان قابل مصرف است وگرنه بايد آزمايشهاي مقاومت استاندارد يا آزمايش افت ناشي از گرما دادن (افت سرخ شدن) به منظور اطمينان از مرغوبيت سيمان انجام شود. چنانچه سيماني مورد آزمايش قرار گيرد و ويژگيهاي آن مطابق استاندارد نباشد، دستگاه نظارت حق دارد مصرف آن را ممنوع و خروج آن را از كارگاه خواستار شود. براي نگهداري انواع و ماركهاي مختلف سيمان (بر پايه نام كارخانه سازنده) بايد محلهاي جداگانه‌اي را در نظر گرفت. روي كيسه‌هاي سيمان بايد مشحصات آن، مانند نوع سيمان، مارك كارخانه سازنده و تاريخ بسته‌بندي و غيره چاپ شود. در موقع حمل و نقل سيمان، بايد براي جلوگيري از پخش گرد آن در هوا مقررات ايمني ويژه‌اي را به مرحله اجرا گذاشت و به ويژه براي پيشگيري از ورود آن به دستگاه تنفسي، بايد در محلهايي كه در آنجا سيمان حمل و نقل و انبار مي‌شود، دستگاههاي تهويه تعبيه نمود. به طور كلي در حمل و نقل و انبار كردن سيمان، رعايت استاندارد شماره ۲۷۶۱ ايران، با عنوان ”استاندارد آيين كاربرد، حفاظت و انبار كردن سيمان رد كارگاههاي ساختماني“ الزامي است.

شكل ۲-۷-۲-۸ (ب) انبار كردن سيمان در فضاي بسته

 

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید