"۲۱ آبان ۱۳۹۷"

منوی بالا را از قسمت نمایش -> فهرست انتخاب کنید
          به وب سایت  سیویل من  خوش آمدید در این وب سایت سعی شده مطالب مفید در رابطه با رشته عمران و معماری جمع آوری شود سایت در حال بروز رسانی می باشد از صبر و شکیبایی شما سپاسگذاریم

گچ ساختماني


كليات:

گچ از مواد چسباننده ساختماني و مطابق تعريف مندرج در ۲-۷-۱ نوعي چسباننده هوايي است. گچ ساختماني از پختن سنگ گچ در گرماي حدود ۱۸۰ درجه به دست مي‌آيد. فرمول شيميايي سنگ گچ، سولفات كلسيم با دو ملكول آب,۲H2OCaSO4 است كه پس از پختن، حدود (۷۵%) از آب آن بخار شده و گچ ساختماني با فرمول شيميايي,۰٫۵H2OCaSO4 حاصل مي‌گردد. گچ خالص، سفیدرنگ است، ولي ناخالصی‌ها سبب تغيير رنگ آن مي‌شوند. وجود زغال آن را خاكستري، هيدروكسيد آهن آن را زرد روشن، FeO آن را كبود چرك و Fe2O3 آن را به رنگ قرمز درمی‌آورد. چنانچه به سنگ گچ تا حدود ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد حرارت دهند، آب بيشتري را ازدست‌داده و به ۰٫۳H2OCaSO4 يا گچ‌اندود تبديل مي‌گردد. در گرماي حدود ۳۰۰ درجه تمام آب سنگ گچ بخار شده و سولفات كلسيم بدون آب يا انيدريت CaSO4 حاصل مي‌شود. گچ ساختمان، گچ‌اندود و انيدريت با آب ترکیب‌شده و مجدداً به سنگ گچ با دو ملكول آب شيميايي تبديل مي‌شوند، ولي محصول به‌دست‌آمده هیچ‌گاه مقاومت مكانيكي سنگ گچ اوليه را ندارد. در گرماي بيش از ۳۰۰ درجه (تا حدود ۳۲۰ درجه) گچ مي‌سوزد و ميل تركيبي آن با آب از دست مي‌رود. در اين صورت براي تركيب گچ با آب به كاتاليستهايي مانند زاج سفيد، K(SO4)2Al، سولفاتهاي سديم، پتاسيم، روي، كلسيم، گرد آهك يا سيمان نياز خواهد بود. محصول كوره‌هاي گچ‌پزي سنتي، نامرغوب و بخشي از آن نيم‌پخته، قسمتي سوخته و فقط حدود نيمي از آن پخته است. گچ كوره‌هاي دوار، مرغوب‌تر و خالص‌تر است. مصرف گچ ساختمان در كارهاي معمولي مانند ملات گچ‌وخاک، گچ و ماسه، توليد قطعات پيش‌ساخته، بلوک‌های گچي و مانند این‌ها است. گچ‌اندود كه کند گیرتر است، براي سفيدكاري مناسب مي‌باشد. چنانچه گچ‌اندود بیش‌ازاندازه به هنگام ساختن ورز داده شود، به گچ كشته تبديل مي‌گردد كه گيرش آن كند است و فرصت كافي براي پرداخت آن وجود دارد و به اين دليل در قشر رويي سفيدكاري مصرف مي‌شود.

افزودن خاك رس و آهك به گچ، نيز آن را کند گیر مي‌كند و گچ را براي مصرف در اندود مناسب مي‌سازد. با خمير كردن گرد گچ در محلول زاج سفيد و پخت مجدد آن گچ مرمريبه دست مي‌آيد كه در برابر آب پايداري مناسبي دارد و از آن براي اندود كردن نقاط مرطوب و مکان‌هایی كه نياز به شستشو دارند، استفاده مي‌شود. انواع ديگر گچ مورد مصرف در ساختمان عبارت‌اند از گچ مخصوص سطوح بتني و گچ درزگيري كه در ايران آن را به نام گيپتون مي‌شناسند.

انطباق با مشخصات و استانداردها:

گچ مصرفي در هر پروژه بايد ازنظر ویژگی‌های فيزيكي، شيميايي، مكانيكي و ساير مشخصه‌ها با آنچه در نقشه‌ها، مشخصات فني خصوصي، دستور كارها و ساير مدارك پيمان ذکرشده است، مطابقت داشته باشد. نوع گچ به لحاظ كيفيت، كارخانه سازنده و تناسب آن براي مصارف بخصوص بايد قبلاً به تصويب دستگاه نظارت برسد. ویژگی‌های شيميايي و فيزيكي گچ ساختماني و روش‌های آزمايش آن بايد مطابق استاندارد ايراني تجدیدنظر شده دوم گچ ساختماني به شماره ۲۶۹ باشد. چنانچه تا زمان انعقاد پيمان استانداردهاي ايراني ديگري درباره گچ، تدوين يا تجدیدنظر شود، استانداردهاي مزبور نيز ملاك عمل قرار خواهند گرفت. تا زماني كه استاندارد ايراني در برخي موارد تدوین‌نشده باشد، در درجه اول استانداردهاي سازمان بین‌المللی استاندارد ISO معتبر خواهد بود و در صورت نبودن استاندارد بين‌المللي به ترتيب استانداردهاي آمريكايي ASTM، آلماني DIN و بريتانيايي BS معتبر و مورد عمل قرار خواهد گرفت.

ویژگی‌های و حداقل حدود قابل‌قبول:

گچ مصرفي در هر پروژه بايد با توجه به محل و مورد مصرف، شرايط اقليمي و جوي، شرايط رويارويي و ساير عوامل مؤثر انتخاب شود. در استاندارد ايراني تجدیدنظر شده دوم به شماره ۲۶۹، گچ ساختماني به انواع زیر کاری و پرداخت گروه‌بندی‌شده و شرايط و روش‌های آزمايش آن‌ها تشريح شده است. بر طبق استاندارد مذكور ویژگی‌های فيزيكي انواع گچ بايد مطابق جدول ۲-۷-۴-۳ (الف) و ویژگی‌های شيميايي آن‌ها بايد بر طبق جدول شماره ۲-۷-۴-۳ (ب) باشد. در مکان‌هایی كه رطوبت نسبي هوا در بيشتر اوقات بيش از (۶۰%) باشد، مصرف گچ مناسب نيست.

جدول ۲-۷-۴-۳ (الف) ویژگی‌های فيزيكي انواع گچ ساختماني

مقاومت خمشي (مگا پاسکال) مقاومت فشاري (مگا پاسکال) زمان‌گیرش (دقيقه) دانه‌بندي نوع گچ
مانده روي الک چشمه الک
(درصد وزني) (میلی‌متر)
حداقل ۵/۲ حداقل ۷ ۱۰ تا ۱۵ ۴ تا ۸ صفر ۵/۲ گچ زیر کاری (ساختماني)
کمتر از ۵ ۴/۱
۸ تا ۱۵ ۵/۰
صفر ۵۰/۰ گچ پرداخت (اندود)
کمتر از ۲ ۲۵/۰

 

جدول ۲-۷-۴-۳ (ب) ویژگی‌های شيميايي گچ ساختماني

حدود قابل‌قبول (درصد وزني) نوع مواد موجود در گچ رديف
حداقل                             ۳۶ انيدريد سولفوريک                        SO3 ۱
حداقل                             ۲۴ اکسيد کلسيم                             CaO ۲
حداكثر                           ۳۰/۰ اکسيد سديم                             Na2O ۳
حداكثر                           ۶۰/۰ اکسيد منيزيم                           MgO ۴
حداکثر                             ۶ آب ترکيبي                                H2O ۵

 

گچ‌های مناسب براي مصارف مختلف:

براي مصارف گوناگون و شرايط متنوع، انواع گچ بايد به شرح جدول ۲-۷-۴-۴ باشد.

جدول ۲-۷-۴-۴

نوع گچ مناسب موارد مصرف
گچ ساختماني*         ۰٫۵H2O,CaSO4 کارهاي عمومي مانند ملاتهاي گچ، گچ‌وخاک، گچ و ماسه، توليد قطعات پيش‌ساخته و بلوک‌های گچي، بتن گچي در نقاطي که ميزان رطوبت نسبي هوا کمتر از ۶۰ درصد باشد.
گچ‌اندود**        ۰٫۳H2O,CaSO4 اندودهاي داخلي در مناطقي که رطوبت نسبي هوا کمتر از ۶۰ درصد باشد.
گچ مرمري – ملات گچ و آهک اندودهاي داخلي و نماسازي در مناطقي که رطوبت نسبي هوا بيش از ۶۰ درصد باشد.

* در استاندارد ايران به نام گچ زیر کاری نام‌گذاری شده است.

** در استاندارد ايران به نام گچ پرداخت ناميده شده است.

حمل‌ونقل و نگهداري:

گچ پخته را بايد از اثر آب و رطوبت هوا حفظ كرد و همانند سيمان در ظروف مخصوص يا كيسه‌هاي آب‌بندی‌شده نگهداري نمود. مشخصات انواع گچ بايد روي كيسه‌ها نوشته شود. به‌طورکلی شرايطي كه براي نگهداري سيمان در ۲-۷-۲-۸ ذکرشده است درباره گچ نيز بايد مراعات گردد.

 

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید